Środki pielęgnacyjne dla chorych to zestaw działań i materiałów, które mają na celu utrzymanie higieny, komfortu oraz zapobieganie powikłaniom wynikającym z choroby lub unieruchomienia pacjenta. Można je podzielić na kilka kategorii:

1. Środki higieniczne

• Do mycia ciała: woda, mydła i żele o łagodnym składzie, płyny micelarne, pianki i chusteczki nawilżane (szczególnie dla osób leżących).

• Do higieny jamy ustnej: szczoteczka, pasta, płyny do płukania, gąbeczki nasączone wodą lub środkiem nawilżającym przy osobach niezdolnych do samodzielnego mycia.

• Do higieny intymnej: specjalne płyny, rękawice myjące, podkłady higieniczne, środki łagodzące podrażnienia skóry.

2. Środki ochrony skóry i profilaktyki odleżyn

• Kremy i maści barierowe (z tlenkiem cynku, pantenolem) – chronią przed odparzeniami i podrażnieniami.

• Emolienty i balsamy – zapobiegają przesuszeniu skóry.

• Opatrunki specjalistyczne – piankowe, hydrokoloidowe, żelowe, stosowane przy odleżynach lub miejscach narażonych na ucisk.

• Poduszki i materace przeciwodleżynowe – równomiernie rozkładają ciężar ciała, zmniejszają ucisk.

3. Środki pomocnicze do pielęgnacji

• Podkłady chłonne i pieluchomajtki – zapewniają higienę i komfort osobom z nietrzymaniem moczu i stolca.

• Baseny, kaczki, worki na mocz – umożliwiają oddawanie moczu i stolca w łóżku.

• Rękawiczki jednorazowe – chronią zarówno chorego, jak i opiekuna.

• Środki dezynfekcyjne – do rąk, powierzchni i sprzętu.

4. Środki wspomagające komfort psychiczny

• Czysta, pachnąca pościel i ubranie.

• Regularne czesanie włosów, przycinanie paznokci, golenie.

• Nawilżanie powietrza i wietrzenie pomieszczenia.

• Delikatny masaż lub zmiana pozycji – poprawiają krążenie i samopoczucie.

5. Środki dietetyczne i nawodnienie

• Odpowiednio dobrana dieta (płynna, papkowata, lekkostrawna – w zależności od stanu chorego).

• Preparaty odżywcze (np. Nutridrink) u osób niedożywionych.

• Stałe dbanie o odpowiednie nawodnienie (podawanie wody małymi porcjami, nawilżanie ust).