Obturacyjny bezdech senny (OBS) to zaburzenie oddychania w czasie snu, w którym dochodzi do powtarzających się epizodów częściowego (hipopnoe) lub całkowitego (apnoe) zamknięcia górnych dróg oddechowych. Prowadzi to do przerw w oddychaniu, spadku saturacji i fragmentacji snu.
Przyczyny i mechanizm
-
Głównym problemem jest zapadanie się gardła podczas snu – mięśnie, które normalnie utrzymują drożność, rozluźniają się.
-
Czynniki ryzyka:
-
otyłość (szczególnie nagromadzenie tkanki tłuszczowej w okolicy szyi i gardła),
-
krótkoszyjność, duży obwód szyi,
-
powiększone migdałki, przerost języka, skrzywiona przegroda nosa,
-
wiek (częstsze u osób starszych),
-
płeć męska (choć u kobiet po menopauzie też wzrasta ryzyko),
-
alkohol, palenie, leki nasenne.
-
Objawy
-
głośne, nieregularne chrapanie, przerywane pauzami w oddychaniu (zauważane przez partnera),
-
nadmierna senność dzienna, łatwe zasypianie w ciągu dnia,
-
poranne bóle głowy,
-
suchość w ustach po przebudzeniu,
-
zaburzenia koncentracji, pamięci, drażliwość,
-
u niektórych zaburzenia potencji.
Możliwe powikłania
Nieleczony OBS zwiększa ryzyko:
-
nadciśnienia tętniczego,
-
choroby niedokrwiennej serca, zaburzeń rytmu,
-
udaru mózgu,
-
cukrzycy typu 2,
-
wypadków drogowych i w pracy (senność!).
Diagnostyka
-
Polisomnografia – badanie snu z rejestracją oddychania, saturacji, pracy serca, faz snu.
-
Poligrafia – uproszczona wersja wykonywana często w domu.
Leczenie
-
Zmiana stylu życia:
-
redukcja masy ciała,
-
unikanie alkoholu i leków nasennych,
-
spanie na boku zamiast na plecach.
-
-
CPAP (Continuous Positive Airway Pressure) – złoty standard: aparat utrzymuje drożność dróg oddechowych przez podawanie powietrza pod stałym dodatnim ciśnieniem przez maskę.
-
Aparaty ortodontyczne wysuwające żuchwę do przodu – przy lżejszych postaciach.
-
Leczenie operacyjne (rzadziej) – np. usunięcie migdałków, korekcja przegrody nosa, zabiegi w obrębie gardła.
-
Leczenie schorzeń współistniejących (otyłość, nadciśnienie, cukrzyca).